مرتضى راوندى

643

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )

تعاليم اقتصادى قرآن در قران غير از تعاليم و آموزشهاى مذهبى به مسائل اقتصادى ، اجتماعى و اخلاقى نيز توجه شده است ، ما در اينجا نمونه‌يى چند از تعاليم اقتصادى قران را نقل مىكنيم : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَ لا يَأْبَ كاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْيَكْتُبْ وَ لْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَ لْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئاً فَإِنْ كانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهاً أَوْ ضَعِيفاً أَوْ لا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ . . . » - اينك ترجمه كامل آيه 281 ( سوره بقره ) اى اهل ايمان چون به قرض و نسبيه معامله كنيد ، سند و نوشته‌اى تا زمانى معين بين - شما مبادله شود . بايد نويسندهء درستكارى معاملهء بين شما را بنويسد و از نوشتن ابا نكند ، كه خدا بوى نوشتن آموخته ، پس بايد بنويسد و مديون ، امضاء كند و از خدا بترسد و از آنچه - مقرر شده چيزى نكاهد ( و نيفزايد ) و اگر مديون سفيه يا صغير است و صلاحيت امضاء ندارد ولى او بعدل و درستى امضاء كند ، يا نتواند اقرار كند دو تن از مردان گواه آريد و اگر دو مرد نباشد ، يك تن مرد و دو زن ، هركه را طرفين راضى شوند گواه گيرند كه اگر يكى از آنها فراموش كند ديگرى را در خاطر باشد و هرگاه شهود را ( به مجلس يا به محكمه بخوانند ) از رفتن امتناع نكنند و در نوشتن آن با تاريخ معين مسامحه نكنيد ، چه معامله كوچك و چه بزرگ باشد . اين درست تر است نزد خدا . . تا شك و ريبى در معامله پيش نيايد كه موجب نزاع شود مگر آنكه معامله نقد و حاضر باشد كه دست به دست ميان شما ردوبدل شود در اين صورت باكى نيست كه ننويسند و هرگاه معامله كنيد در آن گواه گيريد . . . » و در آيه 282 سوره بقره آمده است : « و اگر در سفر باشيد و نويسنده‌يى براى تنظيم سند قرض و معامله نيايد براى وثيقه دين گروى گرفته شود و اگر برخى ، برخى را امين داند به آن كسى كه امين شناخته امانت بسپارد ، پس امين بايد امانت را ادا كند و از خدا بترسد و به امانت خيانت نكند و كتمان شهادت نكند . . . » همچنين در سوره مطففين از آيه 1 تا 3 به كم‌فروشان هشدار و تذكر داده شده است كه از تقلب در كسب خوددارى كنند و از راه راست منحرف نشوند :